សុន្ទរកថាបណ្ឌិត ជា មុនីឫទ្ធិ ប្រធានសមាគមអ្នកស្រាវជ្រាវវឌ្ឍនភាពកម្ពុជា-ចិន និង ជាសមាជិកគណៈកម្មាធិការប្រតិបត្តិនៃសមាគមមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន ថ្លែងក្នុងការចែករំលែកអានសៀវភៅ " ស៊ី ជីនពីង អភិបាលកិច្ចប្រទេសចិន " រាជធានីភ្នំពេញ ថ្ងៃទី២៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥

ជាកិត្តិយសដ៏ធំធេងដែលខ្ញុំបាទបានចូលរួមក្នុងវេទិកាចែករំលែកខ្លឹមសារសៀវភៅ “អភិបាលកិច្ចប្រទេសចិន”របស់លោកស៊ី ជីនពីង ក្នុងនាមជាស្ថាបនិកនិងជាប្រធានសមាគមអ្នកស្រាវជ្រាវវឌ្ឍនភាពកម្ពុជាចិន និងជាសមាជិកគណៈកម្មាធិការប្រតិបត្តិនៃសមាគមមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន។ ឈរនៅទីនេះ ខ្ញុំពោរពេញដោយអារម្មណ៍រំភើប ក្នុងនាមជាអ្នកអនុវត្តដែលបានចូលរួមយ៉ាងស៊ីជម្រៅក្នុងការស្រាវជ្រាវ និងការអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-ចិន អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ ខ្ញុំបានឃើញដោយផ្ទាល់នូវការរីកចម្រើនដ៏អស្ចារ្យនៃទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-ចិន ពីមិត្តភាពប្រពៃណី រហូតដល់ក្នុងយុគសម័យថ្មី គ្រប់រដូវកាលដែលមានជោគវាសនារួមគ្នា។ យ៉ាងណាមិញសៀវភៅ “អភិបាលកិច្ចប្រទេសចិន”របស់លោកស៊ី ជីនពីងគឺជា "កូនសោរមាស" សម្រាប់ខ្ញុំក្នុងការស្វែងយល់អំពីមាគ៌ាអភិវឌ្ឍន៍របស់ប្រទេសចិន និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការកម្ពុជា-ចិន។

នៅពេលដែលខ្ញុំអាន សៀវភៅ “អភិបាលកិច្ចប្រទេសចិន”របស់លោកស៊ី ជីនពីង ជាលើកដំបូង ខ្ញុំបានចាប់អារម្មណ៍ភ្លាមៗពីខ្លឹមសារដ៏ស៊ីជម្រៅ ក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្តែង ។ សៀវភៅនេះមិនត្រឹមតែបង្ហាញជាប្រព័ន្ធនូវទិសដៅនៃអភិបាលកិច្ចរបស់បក្សកុម្មុយនិស្តចិនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបង្ហាញពីការឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងជ្រាលជ្រៅរបស់ប្រទេសចិនលើនិន្នាការអភិវឌ្ឍន៍សកល និងអនាគតរបស់មនុស្សជាតិផងដែរ។ក្នុងចំណោមនោះ សេចក្តីថ្លែងការណ៍សំខាន់ៗស្តីពី "សហគមន៍ជោគវាសនារួម " "គោលនយោបាយកំណែទម្រង់ និងការបើកចំហ " និង "ទស្សនវិជ្ជាអភិវឌ្ឍន៍ដែលផ្តោតលើប្រជាជន" មិនត្រឹមតែដឹកនាំទិសដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសចិនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងផ្តល់នូវដំណោះស្រាយដ៏មានតម្លៃដល់ប្រទេសនានាសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងយុគសម័យសកលភាវូបនីយកម្ម។ ទាំងអស់នេះ ស្របទៅនឹងគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍នៃទំនាក់ទំនងចិន-កម្ពុជា ដែលផ្តល់ឱ្យខ្ញុំនូវការយល់ដឹងកាន់តែស៊ីជម្រៅឆ្ពោះទៅរកការកសាងសហគមន៍ជោគវាសនារួមកម្ពុជា-ចិន ។

ចិន និងកម្ពុជាពិតជា«មិត្តដែកថែក»។ មិត្តភាពនេះមិនគ្រាន់តែជាពាក្យស្លោកនោះទេ ប៉ុន្តែជាមនោសញ្ចេតនាដ៏ជ្រាលជ្រៅដែលបានចាក់ឫសក្នុងដួងចិត្តរបស់ប្រជាជនទាំងពីរ ហើយបានបង្កប់នៅក្នុងការអនុវត្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាក់ស្តែងរាប់មិនអស់។ ជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ ប្រទេសចិន និងកម្ពុជាបានប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍នៃការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក សមភាព និងផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមក ហើយបានអនុវត្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយ៉ាងទូលំទូលាយ និងស៊ីជម្រៅលើវិស័យផ្សេងៗ រួមមាននយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គម និង ប្រជាជន។ក្នុងកិច្ចការនយោបាយ ថ្នាក់ដឹងនាំប្រទេសទាំងពីរមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី និងបញ្ហាសំខាន់ៗដែលជាការព្រួយបារម្ភរួម ។ ការសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធក្នុងកិច្ចការអន្តរជាតិ និងក្នុងតំបន់ ក្លាយជាគំរូនៃទំនុកចិត្តសម្រាប់ប្រទេសនានា។ ក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច ចាប់ពីគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់ផ្លូវ និងយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណរបស់កម្ពុជា រហូតដល់ការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីចិន-កម្ពុជា និងការអនុវត្តប្រកបដោយជោគជ័យនូវគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធមួយចំនួនធំៗ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការចិន-កម្ពុជា តែងតែប្រកាន់យកការលើកកម្ពស់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចនៃប្រទេសទាំងពីរ និងផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់ប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរពីចំណុចចាប់ផ្តើម រហូតបញ្ចប់។

ខ្ញុំចងចាំយ៉ាងច្បាស់នូវភាពរីករាយ និងការទន្ទឹងរង់ចាំរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា នៅពេលដែលគម្រោងធំៗ ដូចជាអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិតេជោបានចាប់ដំណើរការក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ គម្រោងទាំងនេះមិនត្រឹមតែធ្វើឲ្យប្រសើរឡើងនូវហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដឹកជញ្ជូនរបស់កម្ពុជាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជំរុញការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច បង្កើតការងារជាច្រើន និងអនុញ្ញាតឱ្យប្រជាជនសាមញ្ញទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយ៉ាងពិតប្រាកដ។ ទាំងអស់នេះគឺជាការបង្ហាញជាក់ស្តែងពីសៀវភៅ “អភិបាលកិច្ចប្រទេសចិន”របស់លោកស៊ី ជីនពីង នៃទស្សន "ការអភិវឌ្ឍប្រជាជនជាគោល" ក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការចិន-កម្ពុជា។ក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយប្រទេសកម្ពុជា ប្រទេសចិនមិនដែលភ្ជាប់លក្ខខណ្ឌនយោបាយ ឬស្វែងរកផលប្រយោជន៍ឯកតោភាគីឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ ប្រទេសចិនតែងតែឈរលើផលប្រយោជន៍រួមជាមូលដ្ឋានរបស់ប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរ ហើយស្វែងរកការអភិវឌ្ឍន៍ និងវិបុលភាពរួមគ្នា។ គំនិតសហប្រតិបត្តិការនេះបានទទួលការសរសើរយ៉ាងទូលំទូលាយ និងការគាំទ្រយ៉ាងស្មោះស្ម័គ្រពីរដ្ឋាភិបាល និងប្រជាជនកម្ពុជា។

ក្នុងការរស់នៅរបស់ប្រជាជន សមិទ្ធផលនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការកម្ពុជា-ចិន គឺគួរឲ្យកត់សម្គាល់ដូចគ្នា។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ប្រទេសចិនបានផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌យ៉ាងច្រើនដល់កម្ពុជា ដូចជា ការថែទាំសុខភាព ការអប់រំ និងកសិកម្ម។ ដោយមានជំនួយរបស់ប្រទេសចិន កម្ពុជាបានសាងសង់មន្ទីរពេទ្យ និងសាលារៀនថ្មីៗជាច្រើន ដោយធ្វើអោយប្រសើរឡើងនូវលក្ខខណ្ឌសុខាភិបាល និងការអប់រំធនធានមនុស្សនៅតំបន់ជនបទ។ អ្នកជំនាញចិនក៏បានចែករំលែកបច្ចេកទេសដាំដំណាំទំនើបដល់កសិករខ្មែរផងដែរ ដើម្បីបង្កើនទិន្នផលស្រូវ និងចំណូល។ ក្នុងអំឡុងពេលដ៏លំបាកបំផុតនៃជំងឺរាតត្បាតCOVID19 ប្រទេសចិនបានផ្តល់វ៉ាក់សាំង ម៉ាស និងសំភារះបង្ការភ្លាមៗដល់កម្ពុជា ហើយបានបញ្ជូនក្រុមគ្រូពេទ្យជំនាញ ដើម្បីផ្តល់ការគាំទ្រ បង្ហាញពីមិត្តភាពនៃការ "ការរួមទុក្ខលំបាក និងការជួយគ្នាទៅវិញទៅមក " តាមរយៈសកម្មភាពជាក់ស្តែង។ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងសហប្រតិបត្តិការទាំងនេះបានធ្វើឱ្យប្រជាជនទទួលបានបំណងល្អនិងទំនួលខុសត្រូវរបស់ប្រទេសចិន ហើយបានចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅនូវគោលគំនិត "ប្រទេសចិន និងកម្ពុជាគឺជាគ្រួសារតែមួយ" នៅក្នុងបេះដូងរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា។

ក្នុងនាមជាសាក្សី និងជំរុញការអភិវឌ្ឍន៍ទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-ចិន សមាគមអ្នកស្រាវជ្រាវវឌ្ឍនភាពកម្ពុជាចិន ចាប់តាំងពីពេលបង្កើតឡើងបានប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការលើកកម្ពស់ការផ្លាស់ប្តូរ និងការយល់ដឹងពីគ្នារវាងប្រជាជន និងប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរ ។ តាមរយៈសិក្ខាសាលា វេទិកាមិត្តភាព និងការចែករំលែករបស់ប្រជាជន យើងបានកសាងវេទិកាសម្រាប់ការប្រាស្រ័យទាក់ទង និងការផ្លាស់ប្តូររវាងប្រជាជនមកពីគ្រប់មជ្ឈដ្ឋានក្នុងប្រទេសទាំងពីរ ដែលអាចឱ្យប្រជាជនកម្ពុជាកាន់តែច្រើនយល់ពីសមិទ្ធិផលនៃការអភិវឌ្ឍន៍ មាគ៌ាអភិវឌ្ឍន៍ និងទស្សនវិស័យអភិវឌ្ឍន៍របស់ប្រទេសចិន។
ការបកប្រែ និងផ្សព្វផ្សាយសៀវភៅ “អភិបាលកិច្ចប្រទេសចិន”របស់លោកស៊ី ជីនពីង បានផ្តល់ការគាំទ្រផ្នត់គំនិតដ៏សំខាន់សម្រាប់ការងាររបស់យើង។ តាមរយៈការរៀបចំសមាជិកឱ្យសិក្សាសៀវភៅនេះ យើងអាចពន្យល់ជាប្រព័ន្ធបន្ថែមទៀតអំពីគោលនយោបាយ ទិសដៅនៃការអភិវឌ្ឍន៍ និងការទទួលខុសត្រូវរបស់ប្រទេសធំ លុបបំបាត់ការយល់ច្រឡំ និងការរើសអើង និងបង្កើតកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរួមគ្នា។

ក្នុងអំឡុងពេលសិក្សា ខ្ញុំបានយកចិត្តទុកដាក់ជាពិសេសចំពោះការពន្យល់របស់សៀវភៅដែលថា មិត្តភាពរវាងប្រជាជន និងប្រជាជន គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃទំនាក់ទំនងប្រទេស និងប្រទេស។ ខ្ញុំបានយល់យ៉ាងជ្រាលជ្រៅថា មិត្តភាពរវាងប្រទេសនានា ទាមទារមិនត្រឹមតែកម្រិតរដ្ឋាភិបាលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏មានការចូលរួមពីប្រជាជនផងដែរ។ មូលហេតុដែលចំណងមិត្តភាពរវាងចិននិងកម្ពុជាបានឆ្លងកាត់ការសាកល្បងនៃពេលវេលាគឺច្បាស់ណាស់គឺដោយសារតែមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃមនោសញ្ចេតនាដ៏ជ្រាលជ្រៅរវាងប្រជាជនទាំងពីរ។សមាគមអ្នកស្រាវជ្រាវវឌ្ឍនភាពកម្ពុជាចិន  នឹងបន្តធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងរវាងប្រជាជន និងប្រជាជនកាន់តែស៊ីជម្រៅរវាងប្រទេសចិន និងកម្ពុជា ដោយធ្វើការផ្សព្វផ្សាយសៀវភៅ “អភិបាលកិច្ចប្រទេសចិន”របស់លោកស៊ី ជីនពីង ជាមួយនឹងសកម្មភាពមិត្តភាពរវាងប្រជាជននិងប្រជាជន។ ម៉្យាងវិញទៀត យើងនឹងរៀបចំវគ្គចែករំលែកបទពិសោធន៍សៀវភៅ និងការបង្រៀនពិសេសៗបន្ថែមទៀត ដើម្បីផ្តល់ឱកាសឱ្យប្រជាជនកម្ពុជាកាន់តែច្រើនក្នុងការសិក្សាឱ្យបានស៊ីជម្រៅអំពីខ្លឹមសារសៀវភៅនេះ។ ម៉្យាងវិញទៀត យើងនឹងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល និងស្ថាប័នសិក្សារបស់ចិន ដើម្បីជំរុញការផ្លាស់ប្តូរស៊ីជម្រៅរវាងយុវជន អ្នកសិក្សា សហគ្រិន និងប្រជាជនដទៃទៀតពីគ្រប់មជ្ឈដ្ឋានក្នុងប្រទេសទាំងពីរ ដើម្បីឱ្យចំណងមិត្តភាពរវាងចិន និងកម្ពុជាអាចឆ្លងពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់ទៀត។

បច្ចុប្បន្ននេះ ពេលដែលពិភពលោកកំពុងប្រឈមនឹងការកើនឡើងភាពមិនច្បាស់លាស់ និងឯកតោភាគីនិយម ក្នុងរយៈពេលមួយសតវត្សនេះ ដែលបង្កបញ្ហាប្រឈមជាច្រើនចំពោះការអភិវឌ្ឍន៍សកល។ ក្នុងកាលៈទេសៈ នេះ ការកសាងសហគមន៍ជោគវាសនារួមកម្ពុជា-ចិន មិនត្រឹមតែបម្រើផលប្រយោជន៍ជាមូលដ្ឋានរបស់ប្រជាជនទាំងពីរប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបញ្ចូលថាមពលវិជ្ជមានដ៏រឹងមាំទៅក្នុងសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងតំបន់ផងដែរ។ សៀវភៅ “អភិបាលកិច្ចប្រទេសចិន”របស់លោកស៊ី ជីនពីង បានសង្កត់ធ្ងន់លើសន្តិភាព ការអភិវឌ្ឍន៍ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងលទ្ធផលឈ្នះ-ឈ្នះ គឺជានិន្នាការនៃសម័យកាល ហើយប្រទេសចិន និងកម្ពុជាគឺជាអ្នកអនុវត្តយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួននូវនិន្នាការនេះ។យើងជឿជាក់យ៉ាងមុតមាំថា ជាមួយនឹងការខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នារបស់ប្រជាជនមកពីគ្រប់មជ្ឈដ្ឋានក្នុងប្រទេសចិន និងកម្ពុជា ការកសាងសហគមន៍កម្ពុជា-ចិន ដែលមានអនាគតរួមគ្នា ប្រាកដជានឹងទទួលបាននូវលទ្ធផលជាផ្លែផ្កាកាន់តែច្រើន ហើយមិត្តភាពរវាងចិន និងកម្ពុជានឹងកាន់តែភ្លឺត្រចះត្រចង់ក្នុងយុគសម័យថ្មី!
ជាចុងក្រោយ ខ្ញុំសូមជូនពរ ប្រទេសចិន និងកម្ពុជាទទួលបានភាពរុងរឿងត្រចះត្រចង់ ហើយប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរ ជួបតែសេចក្តីសុខ សេចក្តីចម្រើន។ ខ្ញុំក៏សូមជូនពរវេទិកាចែករំលែកសៀវភៅនេះនឹងបញ្ចប់ដោយជោគជ័យ!

អរគុណអ្នកទាំងអស់គ្នា!